Vì sao chúng ta không sống được vĩnh viễn? Vì sao các sinh vật có tuổi thọ khác nhau, nam và nữ cũng khác nhau?

Vì sao trong thế kỷ 20, ta đã kéo dài tuổi thọ được 30 năm? Sống tới 120 tuổi vẫn khỏe mạnh, phải chăng đó là điều mong muốn chăng?

Trong cuốn sách “Chương trình sống lâu” xuất bản ngày 26/3/1999, các nhà khoa học Thierry Souccar và Jean Paul Curtay đã cố gắng phát hiện trong các phát minh khoa học gần đây, nguồn gốc của lão hóa. Sau đây là một số khía cạnh trong giả thuyết của các tác giả trên đã được giới thiệu trên Báo Khoa học và tương lai tháng 3/1999 ở Pháp.

ADN con người

ADN con người

1. Con người phục vụ cho ADN 

Gien là bất tử vì truyền giống hệt nhau hàng triệu năm do các loài sinh vật chứa gien. Việc sắp xếp đặc biệt của ADN trong mỗi người, không tồn tại nữa khi con người chết đi. Nhưng từng mảnh tạo nên ADN của người đó không mất đi như vậy. Ta sẽ thấy trong gien của con cháu chúng ta những mảnh nhỏ trong gien của bạn được truyền cho (bản sao chính xác của mảnh đó). Vậy con người chỉ là vật truyền của ADN vĩnh cửu.

Trong quá trình sinh sống, gien bị sai hỏng do môi trường sinh sống (các chất bức xạ, các chất ô nhiễm hóa học v.v…). Con người già đi vì oxy gây tổn thương mà cơ thể không bảo vệ nổi cấu trúc và các chức năng bình thường của tế bào và mô.

Đời sống con người dài hơn nhiều sinh vật khác vì ta sống trong môi trường ít nguy hiểm hơn. Do đó ta cung cấp nhiều phương tiện hơn cho chức năng bảo vệ, phục hồi và ít phương tiện hơn cho chức năng sinh sản.

Hai người sinh đôi chứng tỏ sự di truyền chỉ cắt nghĩa 25-35% tuổi sống khác nhau. Như vậy, nếu ta khéo điều khiển các yếu tố môi trường, ta có thể kéo dài cuộc sống khỏe mạnh. Ở điều kiện này sống tới 120 tuổi hay hơn nữa (như các cụ già trên thế giới) là có thể. Chẳng phải như vậy mà con người đã kéo dài được tuổi thọ 30 năm trong thế kỷ vừa qua hay sao?

insulin

insulin

2. Insulin là trung tâm lão hóa

Insulin chính là hormon chủ yếu chuyển hóa (tức là sử dụng năng lượng của thức ăn); cũng chính insulin có lẽ có vai trò tăng tốc độ lão hóa nếu hormon đó được tạo ra quá nhiều. Năm 1992, Cynthia Kenyon, nhà nghiên cứu trường ĐH Tổng hợp California (San Francisco) làm sai hỏng gien daf-2, đã làm loại gien tròn Caenorhallitis elegans kéo dài cuộc sống ngay giai đoạn còn non trẻ, chứ không phải kéo dài giai đoạn cuối cuộc đời. Ngày 15/8/1997, nhà nghiên cứu Gary Ruvkur ở trường ĐH Y Harvard (Boston, Mỹ) đã công bố một kết quả làm xôn xao dư luận: gien daf-2 ở 8 loài gien tròn nói trên đã sản xuất ra 1 protein để tạo ra insulin, 1 phân tử tiết ra ở cơ thể con người khi ta ăn vào, để đáp ứng sự gia tăng đường trong máu. Cynthic Kenyon đã giải thích: “Một số hormon kiểm soát cơ chế sử dụng thức ăn và chúng có thể kiểm tra thời gian cuộc sống của con người”.

8 Viện quốc gia nghiên cứu lão hóa ở Baltimore (bang Maryland, Mỹ) các nhà khoa học George Loth và Donald Ingram đề ra mục đích nghiên cứu là “thúc đẩy chương trình sống lâu mà thực tế không làm biến đổi thức ăn”. Chuột thực nghiệm được ăn 1 loại glucose giả, chất 2 – desoxyglucose hay 2-DG. Chất này vẫn chuyển vận bình thường tới tế bào những chuyển hóa không hoàn toàn. Kết quả cho thấy chế độ ăn có 0,4% đường này làm giảm nhiệt độ có thể 1/2 độ, giảm 30% tỷ lệ insulin và giảm 10% thể trọng; như vậy có thể rút ngắn sự tuần hoàn của 1 số chương trình kết hợp với lão hóa và đẩy mạnh các chương trình khác kéo dài tuổi thọ.

3. Giảm ăn để sống lâu

Theo các thí nghiệm tuyệt vời của Clive Mc Cay (trường Đại học Cornell bang New York), loài gặm nhấm ăn chế độ giảm calo nhưng tăng vitamin và chất khoáng, đã sống lâu hơn. Các thí nghiệm này đã được nhắc lại hàng trăm lần ở các loài chuột lớn và chuột nhỏ, các loài không xương sống, các loài cá.

Khi các súc vật trên giảm calo tiêu thụ 30-40%, chúng sẽ sống lâu hơn 20-40% so với nhóm chính. Nhà nghiên cứu Bying Pal Yu (trường ĐH Tổng hợp Texas) còn cho loài gặm nhấm ăn chế độ giảm calo còn khỏe mạnh hơn (giảm các bệnh có u, hoạt động hơn và dai sức hơn). Cũng có một số tác dụng phụ là chậm liền sẹo và kém thích ứng với nhiệt độ lạnh. Liệu kết quả này có thể suy đoán cho người? Người ta đã ứng dụng thí nghiệm này cho khỉ rhesus (giống cơ thể của người hơn) và đạt kết quả đáng khích lệ: súc vật thí nghiệm khỏe mạnh, giảm bớt tỷ lệ nhiều loại bệnh ung thư, bệnh thận và bệnh tim mạch.

phụ nữ sống lâu hơn

phụ nữ sống lâu hơn

4. Vì sao phụ nữ sống lâu hơn nam giới?

Phụ nữ Pháp sống lâu hơn nam giới 6 tuổi vào năm 1935 và nay sống lâu hơn 8 tuổi. Có nhiều lý do: nam giới đảm nhận nhiều công việc nặng nhọc, nguy hiểm (ngoài chiến trường, tai nạn trong giao thông, lao động hay thể thao).

Nhưng ngày càng nhiều nhà nghiên cứu cho rằng phụ nữ sống lâu hơn nam giới vì:

– Ắn ít calo hơn, chịu tác dụng của gốc tự do (gây ung thư) ở mức thấp hơn.

– Do kinh nguyệt, giảm bớt chất sắt có thừa (còn nam giới lại càng tăng chất sắt do ăn nhiều thịt và thịt lợn ướp). Sắt kích thích các phản ứng tạo gốc, tăng bệnh tim mạch và ung thư ở mọi lứa tuổi.

– 1 số hormon của nữ giới có tính chất kháng oxy hóa, nghĩa là vô hiệu hóa các gốc tự do.

Các phát hiện mới trên đây của Thierry Souccar và Jean Paul Courtey, dựa trên nhiều nghiên cứu về cơ bản, y học và lão khoa, cho chúng ta nhiều suy nghĩ để điều chỉnh cuộc sống (tránh bớt nguy cơ của môi trường, điều chỉnh chế độ ăn uống v.v…). Chúng ta hy vọng và chờ đợi những công trình nghiên cứu tương lai về thăm dò các thí nghiệm trên súc vật, ứng dụng cho người để có những kết luận vững chắc hơn cho y giới và những người có tuổi.